Perante a proposta da Real Academia Galega de mover a celebraçom do 17 de maio para o dia 31 do mês de outubro, em que coincidiria o 110 aniversário do nascimento do autor, já se começarom a ouvir possiçons contrárias, tanto individuais, como de coletivos e entidades culturais e de defesa da língua. Sobre esta proposta a AGAL já difundiu neste meio a sua posiçom em que se destaca que “nom fai sentido celebrar umhas letras ao 10% podendo fazê-lo ao 100%”, focando a argumentaçom em três eixos: Primeiro, que na data de hoje nom podemos garantir as condiçons da celebraçom em outubro. Em segundo lugar, estariam em risco múltiples eventos programados para a primavera, e nomeadamente os dous centrais, que som a Leitura Continuada do Scórpio de Carvalho Calero no Salón Nobre da USC e a exposiçom “A voz presente” que percorreria 10 localidades galegas e umha portuguesa. E como terceiro ponto, e estratégico, a perda das atividades programadas no ensino, já que no novo curso escolar nom haveria espaço académico para aproveitar todos os recursos educativos fundamentais para desenvolver as atividades ligadas à difusom do autor.
A Mesa pola Normalización dirigiu-se à RAG com o mesmo motivo, soliticando alargar a homenagem ao 2021, sinalando que “o curso académico non se retomará con normalidade, librarías e bibliotecas permanecen fechadas, a actividade do asociacionismo cultural está paralisada e isto afecta de igual maneira ao amplo abano de actividades, homenaxes e recoñecementos por todo o país ao autor homenaxeado no Día das Letras Galegas de 2020.” O seu presidente Marcos Maceiras fai fincapé na excepcionalidade do momento e portanto, nas medidas excepcionais que também requer. Ainda, da Mesa destacam a importáncia do peso social na homenagem a Carvalho Calero: “A adicatoria do Día das Letras Galegas a Carvalho Calero foi motivo de celebración por grande parte das entidades sociais e culturais de Galiza polo merecemento do autor e por ser reclamado por moitas destas entidades, entre elas a Mesa pola Normalización Lingüística, desde había moito tempo.”
Da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega pronunciarom-se fazendo pública umha carta aberta ao presidente da RAG, Víctor Freixanes, em que justificam com respeito à celebraçom de outubro que “A celebración do seu nacemento xustificaría de por si tan importante acto a celebrar pola RAG e toda a cidadanía na súa cidade natal.” Mas consideram que nom poderia ser isto substituiçom de todo o ano Carvalho: “pensamos que sería unha inxustiza histórica que o autor homenaxeado non poida ser achegado á sociedade e aos seus escolares como todo autor e autora mereceron no pasado, dentro dunha maior normalidade social e cultural.” De passo, aproveitarom para sinalar que aguardam que a seguinte homenageada, em 2022 seja umha mulher.
O Instituto de Estudos Chairegos remitiu também umha carta à RAG em que consideram que o adiamento é umha questom de justiza e querem “amosar a desconformidade máis absoluta coa decisión tomada de adiar o Día das Letras Galegas ao 31 de outubro. Esta etapa de confinamento, que non sabemos ninguén, vostedes tampouco, o tempo que vai durar, leva a reflexionar e colixir que o coherente sería dedicar o ano 2021 á figura de don Ricardo Carvalho Calero, un dos persoeiros máis relevantes da cultura do noso país.” Destacando ainda que desta forma se condenaria à invisibilizaçom, sinalando o risco de “que a figura de Carvalho Calero quede unha vez máis esvaecida, oculta por un veo, obxectivo sen dúbida de interese para determinados sectores.”
A Fundación Manuel María de Estudos Galegos também se sumou às petiçons ao considerarem que a prolongaçom da homenagem ao 2021: “sen ocasionar prexuízos a ninguén, resultará beneficiosa para a extensión da cultura galega, o afianzamento do conxunto do seu tecido cultural e suporá un tratamento xusto para a figura de Carvalho Calero.” Fazendo fincapé em que apenas deste jeito os diferentes atores sociais poderiam desenvolver as suas atividades: “Tan só con esta medida se pode lograr que as diferentes entidades culturais poidamos despregar as actividades programadas que non puidemos realizar; que as editoriais poidan levar ás librarías e facer difusión normal das publicacións xa realizadas ou programadas; que as compañías de teatro representen as súas obras; que os medios de comunicación lle dediquen os espazos e a atención habitual ao coñecemento e homenaxe da figura que centra esta celebración; e que as propias institucións realicen todos os actos previstos en condicións de normalidade.”
E ainda a Federación Galega de Asociacións Culturais se suma, em carta à RAG, solicitando que: “Con independencia dos actos todos cuxa programación se puider retomar en meses sucesivos (e/ou da difusión telemática que dalgúns actos ou iniciativas se está a realizar) (…) que asuma e anuncie a iniciativa mencionada, isto é, que dedique de novo o ano 2021 á celebración completa e debida da persoa e obra de Ricardo Carvalho Calero.”
Cumpre lembrar, aliás, que nenhumha outra pessoa homenageada com o Dia das Letras Galegas teve o apoio social e a reivindicaçom de base que durante anos se desenvolveu nos movimentos culturais e de defesa da língua por Carvalho Calero. Um clamor dificil de silenciar, e que, com a soma de forças e de vozes tam diversas em favor de fazer justiza a um referente fundamental da nossa cultura, alenta a imaginar que o 2021 vai ser o ano Carvalho.
